Bij de APK wordt de uitlaat gecontroleerd op drie vlakken: de fysieke staat van het uitlaatsysteem, de dichtheid (geen lekkages), en de uitstoot van schadelijke gassen. De exacte eisen hangen af van het brandstoftype en het bouwjaar van de auto. Hieronder vind je een compleet overzicht van alles wat er bij de APK-keuring van de uitlaat wordt beoordeeld.
Welke onderdelen van de uitlaat worden bij de APK gecontroleerd?
Bij de APK-keuring van de uitlaat worden alle onderdelen van het uitlaatsysteem visueel beoordeeld: de uitlaatpijp, de katalysator, het roetfilter (indien aanwezig), de uitlaatdemper en alle verbindingsstukken daartussen. De keurmeester controleert of het systeem compleet, stevig bevestigd en vrij van ernstige roest of beschadigingen is.
Concreet kijkt de keurmeester naar het volgende:
- Uitlaatpijp: geen scheuren, gaten of ernstige corrosie
- Uitlaatdemper (knalpot): stevig gemonteerd, geen loshangende delen
- Katalysator: aanwezig en niet verwijderd of omzeild
- Roetfilter (DPF): bij dieselauto’s verplicht aanwezig en functioneel
- Verbindingen en klemmen: geen lekkende verbindingen of loszittende beugels
Een uitlaat die rammelt, lekt of zichtbaar beschadigd is, leidt vrijwel altijd tot een afkeuring. Een verwijderde of gemanipuleerde katalysator is eveneens direct reden voor afkeuring, omdat dit wettelijk niet is toegestaan.
Hoe wordt de uitlaatgasuitstoot gemeten bij de APK?
De uitlaatgasuitstoot wordt bij de APK gemeten met een speciale uitlaatgastester die in de uitlaatpijp wordt geplaatst. Voor benzineauto’s meet het apparaat de concentraties koolmonoxide (CO), koolwaterstoffen (HC) en het lambdagetal. Voor dieselauto’s wordt de roetdichtheid gemeten via een zogenoemde roetmeting.
Bij een benzinemotor wordt de auto eerst warm gereden tot de motor op bedrijfstemperatuur is. Daarna wordt de uitlaatgastester in de uitlaatpijp gestoken en meet het apparaat de samenstelling van de uitlaatgassen bij stationair toerental en soms bij verhoogd toerental. Het lambdagetal geeft aan hoe efficiënt de motor verbrandt: een waarde dicht bij 1,0 duidt op een goede verbranding.
Bij een dieselauto werkt de meting anders. De keurmeester geeft een aantal keer vol gas, waarna de rookpluim die de uitlaat produceert wordt gemeten met een opaciteitsmeter. Hoe donkerder de rook, hoe hoger de gemeten waarde en hoe groter de kans op afkeuring.
Wat zijn de APK-normen voor uitlaatemissies?
De APK-uitlaateisen voor emissies zijn afhankelijk van het brandstoftype en het bouwjaar van het voertuig. Voor benzineauto’s gelden grenswaarden voor CO en HC, terwijl voor dieselauto’s een maximale rookwaarde geldt, uitgedrukt als absorptiecoëfficiënt (m⁻¹).
Voor benzineauto’s gelden globaal de volgende normen:
- Zonder katalysator (bouwjaar voor 1992): CO maximaal 4,5%, HC maximaal 1200 ppm
- Met katalysator (bouwjaar 1992 en later): CO maximaal 0,5%, HC maximaal 100 ppm, lambda tussen 0,97 en 1,03
Voor dieselauto’s gelden rookwaarden die afhankelijk zijn van het bouwjaar. Nieuwere diesels met een roetfilter moeten doorgaans een aanzienlijk lagere rookdichtheid halen dan oudere modellen zonder filter. De exacte grenswaarden staan vastgelegd in de RDW-regelgeving en worden periodiek aangescherpt.
Waarom zakt een auto door de APK vanwege de uitlaat?
Een auto zakt door de APK-keuring vanwege de uitlaat om twee hoofdredenen: een defect of onvolledig uitlaatsysteem, of uitlaatgaswaarden die de geldende normen overschrijden. Beide categorieën leiden tot een afkeuring, maar vragen om een andere oplossing.
Fysieke gebreken aan het uitlaatsysteem
Een loshangende knalpot, een lek in de uitlaatpijp of een verwijderde katalysator zijn direct zichtbare gebreken die tot afkeuring leiden. Ook ernstige roestvorming die de constructieve integriteit van de uitlaat aantast, valt hieronder. Deze problemen zijn meestal eenvoudig te diagnosticeren en te repareren.
Te hoge uitlaatgaswaarden
Als de gemeten CO-, HC- of rookwaarden boven de norm uitkomen, wijst dit vaak op een dieper liggend motorprobleem. Veelvoorkomende oorzaken zijn een defecte katalysator, een vervuild of verstopt roetfilter, een slechte lambdasonde, een te rijke brandstofmengverhouding of versleten zuigers. In dat geval lost alleen het repareren van de uitlaatpijp het probleem niet op. Een grondige diagnose kan helpen om de exacte oorzaak snel op te sporen.
Wat kost het om een uitlaat te laten repareren na een APK-afkeuring?
De kosten voor uitlaatreparatie na een APK-afkeuring lopen sterk uiteen en hangen af van welk onderdeel defect is. Een eenvoudige reparatie zoals het vervangen van een uitlaatbeugel of het lassen van een klein lek kost doorgaans tussen de 50 en 150 euro. Duurdere reparaties, zoals het vervangen van een katalysator of roetfilter, kunnen oplopen tot enkele honderden of zelfs meer dan duizend euro.
Een indicatief overzicht van veelvoorkomende reparaties:
- Uitlaatbeugel of klem vervangen: 30 tot 80 euro
- Uitlaatpijp of demper vervangen: 100 tot 350 euro
- Katalysator vervangen: 300 tot 900 euro, afhankelijk van het merk en model
- Roetfilter (DPF) vervangen: 500 tot 1500 euro of meer
- Lambdasonde vervangen: 100 tot 300 euro
Na een APK-afkeuring heb je wettelijk de mogelijkheid om binnen een bepaalde termijn een herkeuring aan te vragen. Laat de reparatie uitvoeren door een erkend autobedrijf, zodat je zeker weet dat de werkzaamheden correct zijn uitgevoerd en je auto de herkeuring doorstaat.
Hoe kun je de uitlaat vóór de APK zelf controleren?
Je kunt de uitlaat voor de APK zelf op een aantal punten controleren zonder gereedschap of technische kennis. Een snelle visuele en zintuiglijke inspectie geeft al een goed beeld van de staat van het uitlaatsysteem en de kans op afkeuring.
Controleer de volgende punten zelf:
- Kijk onder de auto: hangt de uitlaat recht en stevig? Loshangende delen of gebroken beugels zijn direct zichtbaar.
- Let op roest: lichte oppervlakteroest is normaal, maar gaten of doorgeroeste plekken zijn een probleem.
- Luister naar de motor: een tikkend, sissend of luid ratelend geluid bij het starten kan duiden op een uitlaatlek.
- Bekijk de uitlaatgassen: bij een warme motor mag er nauwelijks rook zichtbaar zijn. Blauwe rook wijst op olieverbranding, zwarte rook op een te rijke verbranding, witte rook (na opwarmen) op koelvloeistof in de verbrandingsruimte.
- Controleer de geur: een sterke brandlucht of geur van uitlaatgassen in de auto kan duiden op een lek.
Twijfel je na deze controle aan de staat van je uitlaat? Laat de auto dan vooraf nakijken bij een erkend autobedrijf. Auto Mertens biedt voor klanten in de regio Bakel en Gemert een complete APK-keuring aan als RDW-erkend keurstation, zodat je niet voor verrassingen komt te staan op de dag van de keuring.